Op je weblog mogen nooit lange stukken staan, geloof ik.
Toch wil ik er nu een column opzetten van een vriend van me.
Hij is communicatieanalist.
Dat klinkt vager dan het is.
Lees zijn scherpzinnige, analytische columns die elke zaterdag in het Financiëele Dagblad staan (op pagina 2) en waarin hij alles wat probeert te communiceren (via media b.v.) analyseert.
Eén ervan plaats ik hieronder.
Dat ga ik vaker doen.
Hij heeft mooie programma's gemaakt (radio en televisie), geeft nu interview- en presentatietrainingen aan mensen die te maken hebben met publiciteit.
Dat kunnen presentatoren, journalisten, managers, rechters, advocaten zijn.
Geen politici overigens.
Ik heb ook wel eens het voorrecht gehad door hem getraind te zijn.
Hij is steengoed in zijn vak.
Hij heet Anne Boermans.

Hier komt, met zijn toestemming, een Visi van een paar weken geleden.

FIERE HOERENLOPER



Afgelopen dinsdag, bij de IKON op Nederland 1, Rob Oudkerk, voormalig wethouder van Amsterdam.
Hij kwam begin dit jaar in het nieuws, omdat hij aan een columniste van Het Parool had verteld over zijn bezoek aan de hoeren.
Die schreef daar vervolgens artikelen over.
Wat hem vooral werd verweten, was dat hij ook de Theemsweg bezocht, de tippelzone voor heroïnehoertjes. Oudkerk moest opstappen. In dit programma blikt hij terug op die affaire.

Interviewer: ‘Je zegt: ”Ik heb de fout gemaakt dat ik ben gaan praten.” Is het ook fout wat je hebt gedaan?’ Oudkerk zwijgt even, en zit doodstil.
Hij is zich zichtbaar bewust van de aanwezigheid van de grote tv-camera’s.
Door zo stil te zitten, kunnen ze hem prachtig van dichtbij, “close”, opnemen.
Hij kijkt naar links, hij kijkt naar rechts.
Knijpt de ogen iets toe, en zegt, met grote stelligheid: ‘Ik vind naar de hoeren gaan niet fout!’
Hij zwijgt even, om de belangrijkheid van dit statement te laten doordringen.
En vervolgt: ‘Dertigduizend man per dag in Amsterdam!’
Een mooie opbouw.
Het grote getal versterkt met terugwerkende kracht de stelligheid van de zin daarvoor.
Oudkerk gaat verder: ‘Het gaat me er niet om dat ik de sores wil delen met anderen…’
Inhoudelijke laag nummer drie: bescheidenheid en relativering. ‘… maar jongens, doe nou niet zo hypocriet!’ Nog een laag, het aan de kaak stellen van moraliteit.
Oudkerk lijkt zeer ingenomen met deze inhoudelijke opbouw.
Hij glimlacht vergenoegd over zoveel durf en stelligheid.
Hij kijkt zo af en toe even richting camera, zonder ons echt aan te kijken.
Dat geeft de impressie van iemand die denkt: ‘Horen jullie thuis goed wat ik zeg?’
Hij raakt op dreef: ‘Mag een wethouder naar de hoeren? Het antwoord is: JA! Mag een sociaal-democraat naar de hoeren? Het antwoord is: JA!’

Hier hanteert Oudkerk een essentieel instrument, waar het gaat om het overbrengen van relevante boodschappen op televisie: de herhaling.
Door in zinnen bepaalde woorden te herhalen, met dezelfde letterlijke formulering, bereik je twee effecten:
1) Het komt over als consistent, niet als stilistische armoede.
2) Het biedt de mogelijkheid om andere delen van de tekst, in dit geval dus ‘wethouder’en ‘sociaal-democraat’ meer nadruk te geven.
De boodschap wordt hierdoor glashelder.
De voormalige wethouder blijft zich bewust van de camera’s, en de belangrijkheid van zijn statements.
Hij houdt nu het hoofd een beetje scheef, de ogen nog steeds licht toegeknepen.
Er komt ook een wijze glimlach rond de mond.
De impressie van de held, die gelouterd uit de slag komt.
Alsof hij denkt: ‘Het was zwaar, heel zwaar. Maar ik heb overwonnen. En omdat het zo zwaar was, heb ik het dus des te beter gedaan.’
De ondervrager blijft intussen alert.
Oudkerk heeft het belangrijkste detail even achter de hand gehouden.
Interviewer: ‘Maar!! De Theemsweg!’ Hij zwijgt veelbetekenend.
Een spannend moment. Dit ene woord heeft een grote lading gekregen in Nederland, de afwerkplek werd gezien als één van de uitwassen van ons gedoogbeleid. Dat uitgerekend een wethouder van de betreffende gemeente zich daar liet bedienen, werd door velen als moreel verwerpelijk gezien.
Hoe redt Oudkerk zich hier uit?
Hij zwijgt weer even, om zijn volgende tekst extra impact te geven.
En zegt: ‘Ja, maar als dat er niet geweest zou zijn, hadden ze wel iets anders gevonden.’
Opmerkelijk.
Een verwijt aangaande zijn handelen, door de interviewer verpakt in dat ene woord over de locatie, wordt door Oudkerk beschreven als wapen van anderen om hem te beschadigen.
Zijn daden zijn dus niet verwerpelijk, nee, het feit dat men het als wapen gebruikt deugt niet.
Daar hoort volgens hem het morele verwijt.
De oud wethouder toont zich in dit gesprek ook een betrouwbare zakenpartner.
De interviewer suggereert dat Oudkerk wellicht zijn functie heeft misbruikt als machtsmiddel om gratis seks af te dwingen.
Antwoord: ‘Nee. Ik heb betaald. Ik heb altijd betaald.’
De geïnterviewde hanteert nog een belangrijk instrument in dit gesprek: de stilte.
Vraag: ‘Wat was, nu achteraf gezien, het zwaarste moment?’
Oudkerk leunt nonchalant achterover.
Tuurt peinzend in de verte.
Zwijgt maar liefst 18 seconden.
De stilte wordt bijna explosief.
De kijker weet, door deze gigantische pauze, dat nu de essentie komt: ‘Dat ik me besefte, een dag of twee voor die publicatie, dat het nooit meer goed zou komen…’
Hij zwijgt opnieuw, en tuurt weer in de verte.
Waardoor hij deze presentatie prachtig cyclisch maakt.
Zwijgen en turen.
Spreken.
Weer zwijgen en turen.
De interviewer voelt de belangrijkheid van het moment, en knikt begrijpend.
Zwijgt eveneens.