Dit is een hartenkreet aan iedereen die kritiek heeft op publieke omroepen.
Laat ik er één uitpikken, de VPRO bijvoorbeeld, die "niet meer is wat ze vroeger was. Waar is de creativiteit, waar is de kracht, de uitstraling van de VPRO? Waar is het debat, het experiment, waar zijn de programma's voor kleinere publieksgroepen?"
Dat hoor je overal, dat hoor ik mezelf ook mopperen.
Niet terecht. De vragen zijn goed, maar het antwoord is simpel en ingewikkeld tegelijk.
Vanavond sprak ik weer eens met een oud-collega die er werkt. Die haar uiterste best doet programma-ideeën te bedenken en die bij de leiding in te dienen. Zij is niet de enige, dat doen alle creatieve programmamakers bij de VPRO. Ze willen niks liever dan brainstormen, bedenken, vormgeven, programma's maken.
Maar als ze hun idee, via een onderchef, hebben weten neer te leggen bij hun programmadirecteur, moet die ermee naar de netcoördinator (die over een heel net gaat, er zijn er dus drie, mannen). Die gooit het idee ofwel meteen in de prullenmand (einde oefening), ofwel hij ziet er iets in, maar dan wel korter, dan wel in quizvorm, dan wel met een bekende populaire presentator, dan wel voor een kwart van het beoogde budget, dan wel voor middenin de nacht, dan wel als talkshow, dan wel.... Enfin, als je al aan de slag mag met je idee is het een verwrongen, gecompromitteerd aftreksel van wat je ooit bedoelde. De omroepdirecteur heeft hier NIETS over te zeggen, hij heeft bij wijze van spreken met de pet in de hand op de gang staan wachten of het Idee kans van slagen heeft.
En als dat gemutileerde programma dan geproduceerd mag worden, is het helemaal de vraag wanneer en hoe laat het dan ooit wordt uitgezonden.
Dit is EEN (gefantaseerd, maar docudrama-achtig) voorbeeld zoals het tegenwoordig bij de publieke omroep gaat. Dit geldt natuurlijk niet voor de geheide kijkcijfersuccessen: die hebben rode lopers en wind in zeilen.
Maar de vernieuwing, het experiment, het bijzondere: vergeet het maar.
Mislukkingen mogen niet meer, dus vernieuwingen blijven uit.
De omroepen zijn onderdanige toeleveranciers aan drie heren (meneer net 1, meneer net 2 en meneer net 3) die alle touwtjes in handen hebben.
Ik wil maar zeggen: don't blame the victim, ze kunnen het niet helpen.
De omroepen zijn monddood gemaakt, als je er lid van bent doe je dat ofwel om een gevoel van vroeger ofwel omdat je het omroepblad aardig vindt.
Eigenlijk kan je zeggen dat de omroepen niet meer bestaan, als zelfstandige identiteiten.
WILLEN WE DAT?
(ik niet in elk geval)