Van Henk van Gelder, theatercriticus/-recensent van NRC/Handelsblad, kreeg ik een column die hij ooit schreef over Jan de Cler. Ik post hem helemaal hieronder, ik vond het een mooi stuk. En wie de melodie van Hup Holland Hup nog kent, mag meezingen.

Met een blocnote op schoot coupletten maken
Door
Henk van Gelder
Onthand stond Serge-Henri Valcke in de De Lairessestraat in Amsterdam. Hier woonde jarenlang dokter De Cler, die hij had leren kennen als keuringsarts. Af en toe moest de acteur medisch worden gekeurd, voor zijn optreden in Baantjer bijvoorbeeld, of voor een rol in een buitenlandse film. Tijdens die 'heel prettige' bezoeken had Valcke allengs ontdekt dat de arts een buitengewoon veelzijdig mens was: een getalenteerd tekenaar, schilder en in de jaren vijftig ook een zeer bekend tekstschrijver en liedjeszanger. Een man over wie hij eigenlijk wel een documentaire zou willen maken.
Maar vervolgens verstreken er enkele jaren totdat Valcke de tijd vond weer eens bij de dokter langs te gaan. 'Ik belde aan, maar er deed niemand open. Twee buren wisten ook van niets. Pas de derde wist nog dat daar twee oude mensen hadden gewoond, maar niet waar ze gebleven waren. Ik was hem kwijt'
Eén lied van Jan de Cler wordt dezer dagen weer alom gezongen. Hoewel de coupletten doorgaans geactualiseerd zijn, heeft het refrein standgehouden. Hup Holland Hup is misschien wel de grootste klassieker in de Nederlandse voetballiederengeschiedenis. Hij schreef het in 1947, samen met zijn toenmalige KRO-collega Dico van der Meer, met een specifiek doel. Als de KRO het radioverslag van een voetbalwedstrijd van het Nederlands elftal verzorgde - die taak werd bij toerbeurt verricht door de KRO en de AVRO - werd de reportage tijdens de rust en meteen na afloop afgewisseld met muziek en zang in de studio te Hilversum. Met een grote blocnote op schoot beluisterde De Cler het wedstrijdverslag van reporter Leo Pagano, schreef haastig mee, zette alles op rijm en zong een paar minuten later zijn eigen samenvatting.
Het vaste refrein werd ten gehore gebracht door de radiozanger Henk Dorel. De tijdloze coupletten (zie hiernaast) werden alleen voor een plaatopname geschreven; tijdens de uitzendingen gingen ze over de zojuist gespeelde interland.
In het pré-televisietijdperk vormde dit gezongen wedstrijdverslag een van de belangrijkste attracties van de radio. 'Ik weet overigens niks van voetballen af', zei De Cler, ietwat koket, in 1958 in de Telegraaf. 'Ik ken niet eens de spelregels. Maar ik doe het al jaren. Toen ik bij de radio kwam, merkten ze dat ik snel kon werken. En dan krijg je zulke klusjes.'
Zijn populariteit leidde er tevens toe, dat alle kranten in 1964 melding maakten van een opmerkelijke wending in zijn loopbaan. Naast zijn drukke radiopraktijk - hij schreef en regisseerde honderden amusementsprogramma's - bleek De Cler ook nog een medicijnenstudie te hebben gevolgd. 'Een jeugdideaal', zei hij. En nu hij was afgestudeerd, nam hij afscheid van de omroep en vestigde zich als arts.
Bijna dertig jaar later begon Valcke, die als Vlaming onbekend was met 's mans radioverleden aan de documentaire die hij wilde maken. Hij filmde een interview, waarin De Cler honderduit vertelde: 'Hij vertelde heel trots, en zelfs met mooie, natte ogen, hoe bekend hij vroeger was. Een brief die gericht was aan Jan de Cler, Holland, kwam gewoon áán. Hij genoot nog met volle teugen van zijn Oranjeroem. Maar daarna ontbrak me de tijd om er verder aan te werken. En toen kon ik hem dus niet meer vinden.'
Eind april kreeg Valcke de kans in het tv-programma De wereld draait door een oproep te doen: kon iemand hem vertellen waar Jan de Cler was gebleven? Een paar dagen later verscheen op de website van Hanneke Groenteman, die een stukje aan de zoektocht had gewijd, een mailtje van een lezer die het antwoord op de vraag meende te kennen: 'Jan de Cler is enkele jaren geleden overleden in Spanje.'
Serge-Henri Valcke weet intussen echter wel beter. Via enkele familieleden heeft hij het contact met zijn vroegere keuringsarts kunnen herstellen. De inmiddels 91-jarige De Cler blijkt al enkele jaren in een verzorgingstehuis te wonen. 'Hij heeft betere tijden gekend dan nu, laat ik het zo zeggen. Om verder in details te treden, vind ik niet kies.'
Ook op de vraag of die documentaire ooit nog gemaakt zal worden, moet de acteur het antwoord schuldig blijven. 'Dat zou nog veel werk kosten,' zegt hij. 'En ik weet natuurlijk helemaal niet of daar nog interesse voor bestaat.'
Hup Holland hup
Hup Holland hup
Laat de leeuw niet in zijn hempie staan
Hup Holland hup
Trek het beestje geen pantoffels aan
Hup Holland hup
Laat je uit het veld niet slaan
Want de leeuw op voetbalschoenen
Durft de hele wereld aan
Als ons Oranje-team zich meet met één een of ander land
Dan vult het legioen het stadion tot aan de rand
Dan wegen wij de kansen af en gokken met elkaar
En geven wijs en eigen wijs ons voetbalcommentaar
Zo wachten wij gespannen af tot dat de fluiter fluit
En rolt de bal, dan zingen wij met donderend geluid
(refrein)
Maar niet alleen bij voetbal klinkt 't oude Holland hup
Bij elke sport zingt iedereen dit liedje voor zijn club
Geestdriftig voor prestaties van 't allerhoogst niveau
Zegt Wim tot Piet: 'We zitten goed, het gaat vandaag weer zó'
Als Holland weer voorop gaat en de tegenstander sneeft
Dan zingt weer Jan Publiek zo lang hij lucht en adem heeft
(refrein)
Maar hebben wij de nederlaag kordaat geïncasseerd
Dan is er wel een vader die zijn zoon dit liedje leert
Want strakjes gaan wij allen weer van nieuwe moed bezield
En zingen wij weer net zo lang totdat de vijand knielt
Want goed beschouwd is zingen op zichzelf een mooie sport
Komaan, wij doen 't nog een keer en niemand komt te kort
(refrein)
Jan de Cler & Dico van der Meer
Prima als je mijn stukje over Jan de Cler op je blog wilt zetten. Ik herinner me nog dat de muziekleraar op mijn hbs (te Enkhuizen), die af en toe meezong in radio-uitzendingen van De Cler, op een dag in de klas vertelde dat de man arts was geworden - en dat zijn oude radiocollega's hem een dure fles wijn hadden gegeven met op het etiket: 'Drie maal daags 1 eetlepel'. Ach, die zoete humor van begin jaren zestig...
Henk van Gelder