Op 4 mei kom ik, na de jaarlijkse 2 minuten stilte, thuis. Hoor ik dat mijn geliefde schrijver Han Voskuil is overleden. Hij had kanker. Heeft zijn einde, schijnt het, zelf geregisseerd. Op 1 mei was het genoeg. Zoals bij hem hoort. Wat erg voor Lousje, zijn vrouw, denk ik. Wat een amputatie van een tweeëenheid.
Bij Nader Inzien.
Het Bureau.
Wandelingen.
Varkens in nood.
En zijn laatste boek, wel gekocht, niet gelezen, kan het zo gauw niet vinden, titel????
Lieve Han Voskuil, moeizaam levend mens, eigenzinnige geest, groot schrijver, wat mij betreft (met Remco Campert) de beste Nederlandse auteur. Bedankt.
En ik hoor vanavond ook - het is nog steeds 4 mei - dat de door mij zeer gerespecteerde hoogleraar joodse geschiedenis, Isaac Lipschits, die zijn leven wijdt aan het oprichten van een historisch monument voor vermoorde joden, niet in de laatste plaats voor zijn eigen familie, ernstig ziek is. Hij ziet er, bij Kruispunt, vanavond, ziek uit. Dag en nacht moet hij extra zuurstof toegediend krijgen om adem te kunnen halen. Zeldzame dodelijke longziekte. Hij is niet bang voor de dood, je moet eens afscheid kunnen nemen met een tevreden hart, zegt hij. Maar hij moet nog één ding doen, wat hij steeds voor zich heeft uitgeschoven. Dat kan niet langer. Hij moet nog een kleine biografie schrijven over zijn vermoorde ouders. Het gezin van Sander Lipschits, marktkoopman, werd 44 jaar. Hij heeft het tot nu toe niet gekund. Nu moet het. Opdat zij niet vergeten worden.
Als een mens sterft gaat hij twee keer dood, zegt hij. Als hij sterft en als hij vergeten wordt.
Dat heeft hem altijd bezield, al die mensen die door de Shoah zijn vermoord, in herinnering te houden.
Hij heeft het over zijn levenswerk, het digitaal joods monument, waarin alle vermoorde Nederlandse joden een naam en personalia krijgen. Kleine zakelijke biografietjes. Een monument op internet.
www.joodsmonument.nl.
Soms is 4 mei heel erg 4 mei.